Jonge bedrijven: zo zetten startende ondernemers hun eerste stappen

Olivier van der Laan

Jonge bedrijven zijn de motor achter veel vernieuwing in Nederland. Elk jaar starten tienduizenden mensen een eigen onderneming. Sommigen doen dat vanuit een garage, anderen vanuit een kleine kantoorruimte of gewoon thuis aan de keukentafel. De meeste starters beginnen vol energie en goede ideeën, maar de praktijk is vaak weerbarstiger dan ze vooraf verwachten. Toch lukt het veel van hen om een gezond bedrijf op te bouwen. Hoe doen ze dat, en wat mogen ze onderweg verwachten?

De eerste jaren zijn de moeilijkste

Uit cijfers van de Kamer van Koophandel blijkt dat een groot deel van de nieuwe ondernemingen de eerste vijf jaar niet overleeft. Dat klinkt hard, maar het geeft ook aan hoe groot de uitdaging is. In het begin is er vaak weinig geld, weinig naamsbekendheid en veel onzekerheid. Een startend ondernemer moet tegelijk klanten zoeken, een administratie bijhouden, belasting betalen en een product of dienst leveren die mensen echt willen. Dat vraagt veel van één persoon of een klein team. Toch zijn er ook lichtpuntjes: wie de eerste drie jaar doorkomt, heeft een veel grotere kans om door te groeien. De beginfase is zwaar, maar wie volhoudt en leert van fouten, legt een stevige basis voor de toekomst.

Financiering voor startende ondernemers

Geld is voor bijna elke starter een groot struikelblok. Banken zijn vaak voorzichtig met het verstrekken van leningen aan pas opgerichte bedrijven, omdat er nog geen bewijs is dat het bedrijf goed draait. Gelukkig zijn er andere mogelijkheden. De overheid biedt regelingen zoals de BMKB, de Borgstelling MKB Kredieten, waarbij de overheid een deel van het risico voor een banklening overneemt. Daarnaast zijn er investeringsfondsen, crowdfunding en subsidies vanuit gemeenten of provincies. Sommige ondernemers beginnen klein en groeien langzaam met eigen geld, zodat ze geen schulden hoeven aan te gaan. Die aanpak kost meer tijd, maar geeft ook meer vrijheid. Het vinden van de juiste financiering is dus maatwerk en hangt af van het type bedrijf en de ambities van de ondernemer.

Netwerk en begeleiding maken een groot verschil

Een sterk netwerk is voor veel pas gestarte ondernemingen goud waard. Wie de juiste mensen kent, komt eerder aan zijn eerste klanten, vindt sneller een geschikte leverancier en krijgt eerder een kans om zich te bewijzen. Veel starters onderschatten dit. Ze richten zich vooral op hun product of dienst, maar vergeten dat zakendoen ook draait om vertrouwen en relaties. Gelukkig zijn er tal van plekken waar ondernemers dat netwerk kunnen opbouwen. Ondernemersverenigingen, startersbijeenkomsten en coworkinglocaties zijn goede plekken om gelijkgestemden te ontmoeten. Naast netwerken is begeleiding een grote steun. Mentorprogramma’s, ondernemerscoaches en incubators helpen startende bedrijven om sneller de juiste keuzes te maken en veelgemaakte fouten te vermijden.

Groei vraagt om een duidelijke koers

Naarmate een jong bedrijf groeit, veranderen de uitdagingen. In het begin draait alles om overleven en de eerste klanten binnenhalen. Later gaat het om het aannemen van personeel, het aanpassen van processen en het bepalen van een duidelijke richting voor de toekomst. Veel ondernemers merken dat groei niet vanzelf goed gaat. Wie te snel groeit zonder de organisatie daarop voor te bereiden, loopt het risico op chaos en kwaliteitsverlies. Een heldere koers, waarbij de ondernemer weet welke klanten hij wil bedienen en hoe hij zich wil onderscheiden, helpt om gefocust te blijven. Dat betekent ook durven kiezen voor wat je niet doet. Kleine bedrijven die weten waar ze goed in zijn en dat consequent uitvoeren, bouwen vaak een trouwer klantenbestand op dan bedrijven die alles voor iedereen proberen te zijn.

Veelgestelde vragen

Hoelang duurt het voordat een starter winst maakt?
De meeste startende ondernemers maken de eerste één tot drie jaar geen of weinig winst. In die periode gaan de inkomsten vaak op aan kosten voor materialen, marketing, verzekeringen en administratie. Pas daarna, als het klantenbestand groeit en de kosten stabiel blijven, ontstaat er ruimte voor echte winst. Dit verschilt sterk per sector en bedrijfstype.

Moet een jong bedrijf zich direct inschrijven bij de Kamer van Koophandel?
Ja, wie een bedrijf start in Nederland is verplicht zich in te schrijven bij de Kamer van Koophandel voordat de activiteiten beginnen, of uiterlijk op de dag van de start. Zonder inschrijving mag een ondernemer wettelijk gezien geen zakelijke activiteiten uitvoeren. De inschrijving kost eenmalig een klein bedrag en geeft toegang tot allerlei informatie en ondersteuning voor starters.

Wat is een veelgemaakte fout bij nieuwe ondernemingen?
Een veelgemaakte fout bij pas opgerichte bedrijven is te weinig aandacht besteden aan marketing en zichtbaarheid. Veel starters zijn zo bezig met hun product of dienst dat ze vergeten potentiële klanten actief te bereiken. Een goed product verkoopt zichzelf zelden. Wie niet investeert in naamsbekendheid en het opbouwen van een klantenbestand, merkt al snel dat de omzet tegenvalt, ook al is de kwaliteit van het aanbod uitstekend.

Zijn er speciale belastingvoordelen voor startende ondernemers?
Ja, de Nederlandse belastingdienst biedt starters een aantal voordelen. Zo is er de startersaftrek, een extra aftrekpost bovenop de zelfstandigenaftrek. Die is beschikbaar voor ondernemers die aan de vereisten voldoen, zoals het urencriterium van minimaal 1225 uur per jaar in het eigen bedrijf. Deze regeling geldt voor maximaal drie van de eerste vijf jaar dat iemand ondernemer is.